Bliksem fotograferen: een beginnersgids voor fotografen

Vrij zicht op de lucht helpt bij een opname. Kies daarvoor geen onbeschermde heuveltop, toren of andere open plek. Ook een eenzame boom, open schuilplaats of tent beschermt niet tegen bliksem. Plan je opname zo dat je niet buiten hoeft op te bouwen of op de volgende ontlading hoeft te wachten als het onweer dichtbij is.

Hoor je donder, stop dan met buiten fotograferen en ga naar een stevig gebouw of een volledig gesloten auto met metalen dak. Blijf daar minstens 30 minuten na de laatste donderslag. Houd de autoruiten dicht. Minder bliksem, afnemende regen of een weerapp zijn geen teken dat het veilig is. Actief onweer opzoeken is geen goede eerste stap om de cameratechniek te leren. Veiligheidsadvies over bliksem van de National Weather Service.

Richt de camera op het deel van de lucht waar je bliksem ziet. Met een iets ruimer kader heb je meer speelruimte als de volgende ontlading ergens anders verschijnt. Een passende voorgrond is mooi, maar ter plaatse niet altijd te vinden. Verplaats je niet naar een minder veilige plek voor een mooiere compositie.

Stel handmatig scherp op iets ver weg. In het donker is oneindig een beginpunt, geen garantie voor een scherpe foto. Zie je een lichtpunt of duidelijke gebouwrand in de verte, controleer dan daarop de scherpte met de vergroting van zoeker of scherm. Met een ND1000-filter gaat dat meestal makkelijker voordat je het filter plaatst. Controleer daarna opnieuw en laat de camera niet voor elke opname opnieuw scherpstellen. Uitleg over handmatig scherpstellen bij bliksemfoto’s.

Het indrukken van de ontspanknop kan de camera op het statief even laten bewegen. Gebruik een afstandsbediening als je die hebt. Anders helpt een korte vertraging met de zelfontspanner. De Sony a6600 heeft daarvoor een stand van twee seconden. Zo krijgt de camera na het indrukken even tijd om stil te staan. Niet elke opname zonder afstandsbediening is meteen bewogen. Sony a6600: zelfontspanner.

Een bliksemtrigger is iets anders dan een gewone afstandsbediening: hij herkent een snelle verandering in helderheid en geeft het afdruksignaal aan de camera. Dat kan vooral overdag helpen. Scherpstelling en belichting moeten vooraf nog steeds goed staan. Trigger, kabel en camera moeten bij elkaar passen, en ook dan legt hij niet elke ontlading vast.

Vergroot een opname op het camerascherm. Controleer of vaste contouren scherp zijn, of de bliksem nog detail laat zien en of regendruppels de voorste lens bedekken. Verander zo mogelijk maar één instelling tegelijk. Dan zie je wat die aanpassing doet. Als het omgevingslicht verandert, zijn nieuwe testfoto’s nodig.

Bij lange belichtingen vind ik windmolens vaak minder mooi dan met het blote oog. De wieken blijven draaien en worden onscherp of veranderen in vage vlakken. De rode waarschuwingslichten kunnen sterk opvallen. Dat is geen fout van de camera. Past dit effect niet bij de foto, kies dan een ander kader als dat vanaf je gekozen plek mogelijk is.

1. Controleer het weer en waar je kunt schuilen. Fotografeer niet buiten als je donder hoort.
2. Zet de camera stabiel neer, kies je kader en stel handmatig scherp.
3. Begin ’s nachts met een lage ISO, ongeveer f/8 en een passende belichtingstijd. Pas aan na een testfoto.
4. Gebruik een afstandsbediening of een korte vertraging met de zelfontspanner.
5. Vergroot geslaagde foto’s en controleer scherpte, bliksem en achtergrond apart.

Meer van mijn onweerritten en weerberichten vind je in de rubriek Stormchasing.

De foto’s komen uit mijn archief en zijn met hulp van AI geretoucheerd; enkele details kunnen daardoor afwijken van het origineel. Ze illustreren deze gids en zijn niet bedoeld voor een technische analyse van bliksemtrajecten. De genoemde camera-instellingen zijn uitgangspunten, geen EXIF-gegevens van deze foto’s. De twee tekeningen leggen de principes schematisch uit.

Bijgewerkt: 27 oktober 2026.